Ao nuôi tôm dễ bị tiếp xúc với kim loại nặng, có thể ảnh hưởng tới tôm nuôi. Vì sao ao nuôi lại xuất hiện tình trạng này? Hãy theo dõi bài viết dưới đây của Vi Sinh Japan để biết nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm.
1. Kim loại nặng trong ao nuôi tôm là gì?
Kim loại nặng trong ao nuôi là các kim loại có khối lượng riêng từ 3.5 – 7g/cm3. Chúng có số nguyên tử cao và phân thành 3 nhóm chính đó là:
- Kim loại quý: Vàng (Au), Palladium (Pd); Bạc (Ag); Bạch kim (Pt);…
- Kim loại độc: Crom (Cr); Thủy ngân (Hg); Kẽm ((Zn); Đồng (Cu), Asen (As); Niken (Ni); …
- Kim loại phóng xạ: Americi (Am); Radium (Ra); Thori (Th);…
2. Nguyên nhân khiến kim loại nặng xuất hiện trong ao nuôi tôm
Sau đây là một số nguyên nhân khiến kim loại nặng xuất hiện trong ao nuôi tôm đó là:
- Thời tiết diễn biến thất thường trong những năm qua.
- Nguồn khí thải, nước thải bị ô nhiễm gây ảnh hưởng tới ao nuôi. Trong ao nuôi sinh ra thuỷ ngân, asen, chì,…

- Các chất thải xuống hồ nuôi như: thuốc kháng sinh, phân bón,….
- Hệ thống ống dẫn nước ngầm đã cũ, bị ăn mòn khiến kim loại nặng xâm nhập vào môi trường ao nuôi.
- Ở lớp bùn đáy ao quá trình thực vật, xác sinh vật bị phân huỷ, chất hữu cơ dư thừa lắng đọng khiến độ pH bị ảnh hưởng.
3. Tác hại của kim loại nặng trong ao nuôi tôm
Khi kim loại nặng có trong ao nuôi tôm sẽ gây ra những tác hại đối với ao nuôi và tôm đó là:
- Ao nuôi gặp khó khăn trong giai đoạn chuyển đổi, nhiều tổn thất trong quá trình từ nauplius sang zoea, râu của tôm bị gãy và đứt đoạn.
- Tôm tồn đọng hàm lượng kim loại lớn trong cơ thể khiến chất lượng không đảm bảo.
- Tôm tồn đọng kim loại trong ruột và vỏ. Khi xuất ra thị trường người dân ăn phải có thể mắc những bệnh nặng.
4. Các kim loại nặng có trong ao nuôi tôm
Trước khi tìm hiểu cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm thì bà con cần nắm bắt những kim loại nặng có trong ao nuôi tôm đó là:
4.1 Cadmium (cd)
Cd là kim loại nặng và tôm hấp thụ Cd trong cơ thể thông qua gan tuỵ, vỏ, mang tôm và các bộ phận khác. Nếu ở nồng độ thích hợp thì Cd ít tác động tới kỳ sinh trưởng và lột xác của tôm. Ở môi trường nước lợ và nước mặn thì nồng độ Cd ở mức phù hợp dưới 9.3 mg/l.
4.2 Chì (Pb)
Chì là một kim loại nặng và nó phát sinh từ khí thải của các phương tiện giao thông vào bầu khí quyển hoặc xuất hiện thông qua quá trình khai thác khoáng sản, sản xuất pin,…. Hàm lượng Pb trong nước cao khiến cho vây tôm đen, stress, chán ăn, bỏ ăn, tôm gặp khó khăn khi hô hấp. Nồng độ Pb nên ở mức dưới 11.35g/cm3.

4.3 Crom (Cr)
Phản ứng khoáng hóa, hoà tan Cr hữu cơ trong đất khiến Cr xuất hiện. Cr còn được tìm thấy ở mạ điện, làm vải, sản xuất sơn, ảnh màu,… Cr là nguyên nhân khiến hoạt động nội bào, đột biến gen, ảnh hưởng tới AND.
4.4 Đồng (Cu)
Cu là kim loại rất độc và nó ảnh hưởng tới DNA. Nó tác động tới quá trình quang hợp của tảo ở nồng độ 0.1 mg/l. Mức độ của Cu cao khiến lượng độc tính đối với ký sinh trùng, tảo, tôm nuôi tăng lên. Bên cạnh đó, khi nguồn nước có chứa Cu cao sẽ khiến màu sắc của tôm chuyển sang màu đỏ.
4.5 Thuỷ ngân (Hg)
Khi sử dụng thuốc trừ sâu, nước thải công nghiệp, diệt nấm,… sẽ xuất hiện Hg. Mức độ Hg cho phép trong ao nuôi là 160mg/l. Tuy nhiên, khi mức này tăng lên sẽ khiến tôm khó hô hấp, ngừng bơi sau 10h.
5. Cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm
Sau đây chúng tôi xin chia sẻ cho bà con cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm để tham khảo và áp dụng:
5.1 Cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm – Xác định hàm lượng kim loại nặng có trong nước
Việc đầu tiên bà con cần làm đó là xác định hàm lượng kim loại nặng có trong nước. Bà con có thể quan sát bằng mắt thường màu sắc nước ao nuôi hoặc mang mẫu nước tới phòng thí nghiệm để kiểm tra.

5.2 Xử lý tôm bị nhiễm kim loại nặng bằng hoá chất
Bà con cần bón thêm CaO vào ao nuôi để hấp thụ hết kim loại nặng trước khi thả con giống. Nếu trong nước có hàm lượng kim loại nặng cao thì bà con cần sử dụng chất EDTA. Bên cạnh đó, bà con có thể xử lý bằng cách bổ sung thức ăn giàu axit lipoic như: rau, men bia, đậu, cám gạo,… Bổ sung thêm axit lipoic trong khẩu phần ăn của tôm và giúp cải thiện sự trao đổi chất. Đừng quên sử dụng chế phẩm sinh học để cải thiện lượng bã mùn hữu cơ bên dưới đáy ao.
Bài viết trên đã chia sẻ cho bạn đọc thông tin cách xử lý kim loại nặng trong ao nuôi tôm. Bà con nên tham khảo để xử lý nếu ao nuôi có kim loại nặng. Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Nếu thấy thông tin hữu ích hãy chia sẻ cho những người đọc khác.
Tìm hiểu thêm: Cách xử lý khí NO2 trong ao nuôi tôm nhanh chóng, hiệu quả


