Tôm bị đốm đen – Nguyên nhân, cách phòng và chữa trị

Bệnh đốm đen là một trong những căn bệnh thường xuất hiện trên tôm, đặc biệt là vào mùa mưa. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời bệnh này có thể khiến đàn tôm bị chết. Để không gây thiệt hại tới vụ nuôi thì bà con cần tìm hiểu nguyên nhân, cách phòng và chữa trị tôm bị đốm đen. 

Bệnh đốm đen trên tôm là các đốm nhỏ li ti có màu đen xuất hiện dày đặc trên cơ thể của tôm. Đuôi tôm thường bị mỏng hoặc bị ăn mòn, râu cụt và phụ bộ bị thương tổn. 

1. Nguyên nhân gây bệnh đốm đen trên tôm

Có không ít nguyên nhân tôm bị đốm đen như: vi khuẩn, môi trường ao nuôi, thời tiết,…

1.1 Vi khuẩn Vibrio, nấm, động vật nguyên sinh phát triển

Một trong những loại vi khuẩn gây nên nhiều căn bệnh ở tôm, trong đó có đốm đen đó chính là vi khuẩn Vibrio. Vi khuẩn này trong ao nuôi nếu phát triển quá nhanh, quá lớn sẽ ăn mòn lớp vỏ chitin. Quá trình melanin hóa làm lành vết thương để lại nhiều đốm đen trên toàn bộ cơ thể tôm. 

Bên cạnh vi khuẩn thì nấm hay virus, động vật nguyên sinh cũng là các tác nhân gây bệnh. Nấm gây đốm đen trên vỏ và mang tôm. Động vật nguyên sinh ký sinh lên tôm khiến tôm bị tổn thương, tạo nên các đốm đen. 

1.2 Tôm bị đốm đen do môi trường ao nuôi không đảm bảo 

Tôm bị đốm đen trên thân, mang, đuôi có thể xuất phát từ môi trường ao nuôi không đảm bảo. Nền đáy ao tích tụ chất hữu cơ, thức ăn dư thừa, bùn đáy ao, khí độc phát triển… dẫn tới đáy ao bị ô nhiễm. Đây chính là nguyên nhân khiến vi khuẩn gây bệnh phát triển mạnh. 

Bên cạnh đó, độ mặn của ao thấp dưới 10ppt cùng với khoáng canxi, magie, độ pH,… không đảm bảo khiến tôm hấp thụ kém, sức đề kháng yếu,… Dẫn tới vi khuẩn gây hại tấn công khiến tôm bị bệnh đốm đen. 

1.3 Thời tiết giao mùa khiến tôm bị đốm đen

Điều kiện thời tiết không ổn định, thời tiết lúc giao mùa diễn biến thất thường, mưa liên tục hoặc nắng nóng kéo dài,… cũng khiến cho nguồn nước không đảm bảo. Nhiệt độ nước tăng cao trên 29 độ C khiến tôm có thể bị stress và bị vi khuẩn xâm nhập. 

1.4 Chu kỳ lột xác kéo dài

Trong quá trình phát triển, tôm sẽ trải qua giai đoạn lột xác. Chu kỳ này nếu kéo dài hơn so với thông thường do tôm lột vỏ chậm, tôm lột không hết vỏ, vỏ thiếu chất khoáng khiến vỏ lâu cứng,… Cũng là một trong những nguyên nhân khiến tôm mắc bệnh. 

2. Dấu hiệu nhận biết tôm bị bệnh đốm đen

Trước khi tìm hiểu cách trị tôm bị đốm đen thì bà con nuôi tôm cần biết dấu hiệu của bệnh đốm đen. 

2.1 Thời điểm xuất hiện bệnh

Tôm bị đốm đen có thể xuất hiện quanh năm, bất kể thời gian, mùa vụ. Thời gian bệnh thường gặp nhất là vào mùa mưa từ tháng 6 – tháng 9 âm lịch. Hoặc với những vùng ao nuôi có độ mặn dưới 10% thì tôm rất dễ mắc bệnh.

Thời điểm tôm mắc bệnh thường rơi vào giai đoạn 35 ngày tuổi. Lúc này tôm đang phát triển nhanh chóng cả về kích thước lẫn thể trọng. Tôm cần hấp thụ khoáng chất mạnh mẽ, phục vụ cho quá trình lột xác. Bà con cần nắm bắt thời điểm xuất hiện bệnh để có phương án phòng ngừa kịp thời. 

2.2 Giai đoạn ủ bệnh 

Ở giai đoạn này tôm sẽ có các biểu hiện như: tôm hấp thu khoáng chất kém, tôm bị mềm, mỏng vỏ. Quá trình lột xác lâu cứng vỏ. Tôm bắt mồi yếu, tôm lờ đờ và thường bơi sát bờ. Ở giai đoạn ủ bệnh nếu không theo dõi kỹ lưỡng thì rất khó để bà con phát hiện bệnh. 

2.3 Giai đoạn chớm phát bệnh

Ở giai đoạn này vi khuẩn, nấm sẽ bắt đầu tấn công tôm. Ở những vị trí bị nấm, vi khuẩn tấn công xuất hiện các điểm màu vàng ngã. Tại sống đuôi, đầu ngựa, thân tôm bị giảm nhớt. Tôm ăn chậm, ăn yếu và lột vỏ khó. Nghiêm trọng hơn tôm có thể tôm bị rớt nhưng không quá nhiều. 

2.4 Giai đoạn bùng phát bệnh

Giai đoạn này nấm, vi khuẩn phát triển mạnh mẽ trong môi trường ao nuôi. Chúng ăn mòn lớp vỏ kitin tạo nền các đốm đen li ti trên khắp thân tôm. Một số trường hợp tôm bị đốm đen nặng sẽ xuất hiện các vết lở loét ăn vào thân vỏ. 

Lúc này, tôm sẽ có các dấu hiệu dễ nhận biết đó là tôm lờ đờ, bơi chậm, tôm kém ăn, gan yếu,…. Giai đoạn này tôm có thể hết nhớt và bị rớt hàng loạt. Nếu tới giai đoạn này mới phát hiện bệnh thì khả năng điều trị thành công là rất thấp. 

3. Cách phòng và chữa trị tôm bị bệnh đốm đen

Nếu tôm bị bệnh đốm đen thì bà con cần nắm bắt cách phòng và điều trị bệnh này kịp thời. Đó là:

3.1 Cách chữa trị tôm bị bệnh đốm đen

Khi tôm bị đốm đen, bà con cần giảm lượng thức ăn hàng ngày từ 10 – 30%. Sau đó, cần phải diệt khuẩn ao nuôi bằng sản phẩm thích hợp, dựa trên độ tuổi của tôm. Biện pháp này cần được thực hiện nhanh chóng, kịp thời. Khi đã diệt khuẩn xong cần cấy lại vi sinh với hàm lượng cao để đảm bảo môi trường ao nuôi.

Bà con có thể sử dụng mật rỉ đường để điều chỉnh độ pH kết hợp sục khí ao nuôi. Bên cạnh đó, cần tiến hành bổ sung men vi sinh, khoáng chất, vitamin tổng hợp,… để tăng cường sức đề kháng cho tôm. Lưu ý bà con không được sử dụng kháng sinh để trị bệnh đốm đen trên tôm. 

3.2 Cách phòng bệnh đốm đen trên tôm

Để tôm không mắc căn bệnh này thì bà con cần phòng ngừa từ lúc bắt đầu vụ nuôi đến hết vụ nuôi. Cụ thể:

• Trước khi bắt đầu vụ nuôi cần chọn nguồn tôm giống đảm bảo, không bị nhiễm vi khuẩn, ký sinh hoặc nấm độc. 
• Ao nuôi cần cải tạo kỹ lưỡng, tạt vôi, sát trùng, phơi đáy ao trước khi thả tôm giống. 
• Chú ý cho đúng, đủ liều lượng thức ăn, đảm bảo thức ăn chất lượng. Tránh tình trạng cho quá nhiều thức ăn dẫn tới dư thừa, tích tụ ở đáy khiến vi khuẩn hình thành, phát triển. 
• Đảm bảo độ pH, độ kiềm, oxy,… trong môi trường ao nuôi. 
• Bổ sung canxi, khoáng chất, vitamin,… để tôm có sức đề kháng tốt và hỗ trợ quá trình lột vỏ. 
• Khí độc là một trong những yếu tố khiến tôm mắc bệnh. Cần hạn chế khí độc trong ao nuôi và nếu có khí độc hãy sử dụng men vi sinh cho tôm để xử lý. 
• Giữ môi trường ao nuôi ổn định, trong lành, đảm bảo sạch nước, sạch đáy. 
• Kiểm tra tôm định kỳ nửa tháng/lần để phát hiện bệnh trên tôm kịp thời. 

Bài viết trên đã chia sẻ cho bạn đọc nguyên nhân, cách phòng và điều trị bệnh tôm bị đốm đen. Bà con hãy tham khảo và áp dụng các biện pháp nếu tôm mắc bệnh. Nếu thấy thông tin bài viết hữu ích hãy chia sẻ cho mọi người cùng biết tới.