Bệnh vi trùng bào tử EHP – Cách phòng và điều trị

Bệnh vi trùng bào tử EHP là một bệnh đang phát triển rất mạnh mẽ trên tôm. Nếu không tìm cách điều trị kịp thời thì bệnh này có thể gây thiệt hại kinh tế cho bà con nuôi tôm. Để không xảy ra điều này, bạn đọc hãy theo dõi bài viết của Vi Sinh Japan để nắm bắt nguyên nhân, cách phòng và điều trị hiệu quả. 

1. Bệnh vi trùng bào tử EHP là gì?

Vi trùng bào tử EHP trong tiếng Anh có tên là Enterocytozoon hepatopanaei (EHP). Nó là một loại ký sinh thuộc nhóm vi bào tử trùng. EHP thường ký sinh trong tuỵ, gan của tôm và nhân lên trong tế bào chất của biểu mô ống gan, tuỵ, cản trở tôm hấp thụ các chất dinh dưỡng. 

Nếu tôm nhiễm EHP thường có kích cỡ không đồng đều, tăng trưởng chậm. EHP không khiến tôm chết hàng loạt, tuy nhiên nó lại khiến vụ nuôi bị giảm năng suất và bà con nuôi tôm có thể bị thiệt hại về kinh tế. 

2. Dấu hiệu nhận biết tôm bị bệnh vi trùng bào tử EHP

Bà con chăn nuôi có thể dựa vào các triệu chứng lâm sàng trên tôm để nhận biết bệnh EHP đó là: 

• Tôm từ 20 – 30 ngày tuổi bị chậm lớn, kích cỡ tôm thiếu sự đồng đều, tôm đạt trọng lượng 3 – 4g thì ngừng lớn hẳn. 
• Tôm bị mềm vỏ, giảm ăn, rỗng ruột, phân đứt khúc, đường ruột cong, bị đục cơ, cơ thể xuất hiện nhiều đốm trắng, tôm chết rải rác. 

• Tôm xuất hiện tình trạng ruột xoắn như lò xo, ruột tôm không chặt. 
• Tôm xuất hiện các đốm đen trên cuống mắt, trong mơ cơ, dọc theo ruột cuối. 
• Hạt gạo trên đốt ruột cuối, xoắn ruột. 
• Tôm bị nhiễm EHP nặng gan tụy tôm mất màu, xuất hiện phân trắng. 

Xem thêm: Tôm bị đốm đen – Nguyên nhân, cách phòng và chữa trị

3. Nguyên nhân gây bệnh EHP ở tôm

EHP là một loại ký sinh trùng sống trong tế bào. Nó nhân bản trong khu vực tế bào chất của các tế bào biểu mô ống gan tụy. Khi EHP xâm nhập vào môi trường ao nuôi thì nó rất khó để tiêu diệt. Bào tử của EHP có dạng viên hay xác chết khô có khả năng sống sót tới 6 tháng. Khả năng lây nhiễm trong nước lên tới 1 năm. 

Các bào tử xâm nhập vào ruột tôm và bắt đầu lây nhiễm vào các tế bào gan thông qua việc mở rộng một ống phân cực chuyên biệt cao. Quá trình lây nhiễm tiến triển, số lượng bào tử tăng lên vì chúng nhân lên trong tế bào vật chủ. Chính vì thế, những bào tử này hình thành sau đó lây nhiễm sang các tế bào khoẻ mạnh. 

Sự lây nhiễm với số lượng lớn, sản xuất và giải phóng bào tử bằng cách ly giải tế bào cùng với sự bong tróc của toàn bộ tế bào chứa bào tử dẫn tới mất tính toàn vẹn của biểu mô ống HP. Các bào tử và tế bào bong tróc, mảnh vụ tử các tế bào bị ly giải tích tụ trong ruột giữa khiến nó trở thành các chuỗi phân màu trắng. 

Các tế bào làm dung dịch giải phóng các bào tử bình thường theo cách phân tán theo thời gian cho phép đổi mới tế bào và giữ nguyên cấu trúc HP ít nhiều. Chính điều đó khiến phép nhiễm trùng lâu dài không có triệu chứng bên ngoài. Tuy nhiên nó có thể khiến tôm bị chậm phát triển. 

Tìm hiểu ngay: Cách phòng và chữa trị bệnh tôm bị thân xanh

4. Cách điều trị bệnh vi trùng bào tử EHP

Sau đây chúng tôi xin chia sẻ cho bạn đọc cách điều trị bệnh vi trùng bào tử EHP để tham khảo và áp dụng. 

Khi phát hiện ao tôm bị nhiễm EHP thì bà con cần tiến hành loại bỏ đàn tôm bị nhiễm EHP. Sau đó hãy tiến hành khử trùng khu vực ao nuôi, dụng cụ, thiết bị sử dụng để nuôi tôm. Tiến hành điều tra, xác định nguồn bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời nhằm cắt đứt con đường xâm nhập, lây truyền của bệnh. 

Hiện nay bệnh EHP chưa có thuốc tiêu diệt nên bà con cần thực hiện đồng thời các biện pháp. Bà con có thể tạt vôi hoặc CaO nồng độ 6 tấn/ha và tiến hành cày xới đất với độ dày từ 10 – 12cm. Sau đó mới dẫn nguồn nước vào ngâm. Thời gian ngâm của ao khoảng 1 tuần trước khi phơi khô. Thời điểm này, độ pH của đất đáy ao nuôi tăng lên 12 và đây là điều kiện thích hợp để diệt bào tử EHP. 

Tham khảo: Men vi sinh xử lý môi trường nuôi trồng thuỷ sản hiệu quả

5. Cách phòng bệnh vi trùng bào tử EHP

Bà con không chỉ phải nắm bắt cách điều trị bệnh mà cách phòng bệnh vi trùng bào tử EHP cần phải được nắm bắt để thực hiện. 

5.1 Đối với tôm giống

• Bà con nên chọn tôm bố mẹ sạch bệnh, không nhiễm EHP. 
• Cần kiểm tra tôm bố mẹ trước khi đưa vào sinh sản. 
• Không dùng động vật sống như: nghêu, sò,… để làm thức ăn cho tôm bố mẹ. 

5.2 Mật độ thả

Bà con chỉ nên thả tôm với mật độ phù hợp. Với tôm sú mật độ thích hợp là 15 – 25 con/m2, tôm thẻ chân trắng là 60 – 70 con/m2. 

5.3 Ao lắng

Khi nuôi tôm thì bà con cần có ao lắng với diện tích bằng tối thiểu 30% diện tích ao nuôi. Ao lắng giúp cung cấp nguồn nước sạch chủ động vào ao nuôi. Nguồn nước cần được diệt khuẩn, lọc kỹ càng rồi mới cấp vào ao nuôi. 

5.4 Quản lý sức khỏe của tôm

Bà con cần kiểm tra sàng ăn để tránh tình trạng thức ăn dư thừa ảnh hưởng tới nguồn nước. Thường xuyên theo dõi, kiểm tra màu sắc gan tuỵ, các biểu hiện bên ngoài cơ thể tôm như: màu sắc, vỏ tôm, kích cỡ, phân,… 

5.5 Cải tạo ao

Trước khi mùa vụ mới bắt đầu thì người nuôi tôm cần tiến hành cải tạo ao kỹ lưỡng. Điều này giúp loại bỏ mầm bệnh tồn tại ở vụ nuôi trước đó. Với ao bạt cần tiến hành chà sạch, phơi nắng ao, tạt vôi để xử lý vi khuẩn, mầm bệnh. Với ao đất cần phơi khô đáy ao trong thời gian từ 2 – 3 tuần. Bà con tiến hành tạt vôi và rửa ao. 

5.6 Quản lý chất lượng nước

Bà con cần đảm bảo các yếu tố trong môi trường nước như: pH, nhiệt độ, độ kiềm, lượng oxy hòa tan trong nước,… Nếu các chỉ số này không đảm bảo cần có biện pháp điều chỉnh kịp thời để tôm không bị sốc. Đây là điều kiện thuận lợi để tôm mắc bệnh. 

Bài viết trên đã chia sẻ cho bạn đọc thông tin về bệnh vi trùng bào tử EHP. Theo dõi bài viết này để nắm bắt cách phòng và điều trị bệnh. Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Nếu thấy thông tin hữu ích hãy chia sẻ cho mọi người cùng biết tới. 

Đọc ngay: Tôm bị teo gan – Nguyên nhân, dấu hiệu, cách chữa trị