Hướng dẫn làm chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật ngay tại nhà

Dê là vật nuôi mang lại giá trị kinh tế cao, ít mắc bệnh nên được nhiều bà con chọn nuôi. Chuồng trại là một trong những điều kiện giúp dê phát triển khỏe mạnh và sinh sản tốt. Theo dõi bài viết của Vi Sinh Japan để làm chuồng nuôi dê đơn giản, nhanh chóng, ngay tại nhà.

1. Lợi ích khi làm chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật

Chuồng nuôi dê là một trong những yếu tố quan trọng giúp đàn dê phát triển tốt, khỏe mạnh và ít bệnh. Bà con có thể nhận được rất nhiều lợi ích khi làm chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật đó là:

1.1 Quản lý đàn dê tốt

Chuồng nuôi dê để nuôi nhốt dê, tránh mưa nắng, tránh gió, giúp dê phối giống và sinh đẻ. Làm chuồng nuôi đúng kỹ thuật giúp dê sinh trưởng tốt, có thể phát hiện thời điểm dê động dục, lựa chọn giống dê tốt để phối giống. Bên cạnh đó còn tránh được tình trạng dê cận huyết, kém phát triển. 

Việc làm chuồng nuôi dê cũng giúp cho bà con dễ dàng cách ly dê bị ốm khỏi đàn. Từ đó đưa ra phương hướng điều trị đúng đắn và có thể tiêu huỷ để không làm ảnh hưởng tới cả đàn dê. Việc nuôi nhốt dê còn tránh được tình trạng dê phá hoại hoa màu, cây cối. 

1.2 Giúp đàn dê phát triển đồng đều

Có chuồng nuôi đàn dê không bị tác động xấu từ yếu tố thời tiết, môi trường như: nắng, mưa, lạnh, gió, hại,… Giảm thiểu bệnh tật, vi khuẩn tấn công từ môi trường không đảm bảo. Chuồng nuôi giúp phân chia các mục đích nuôi là nuôi dê lấy thịt, lấy sữa, lấy cao, dê sinh sản,…. Vệ sinh chuồng trại thường xuyên, sạch sẽ giúp đàn dê phát triển khoẻ mạnh, phát triển đồng đều. 

1.3 Tránh tình trạng trộm cắp

Việc nuôi thả dê trong môi trường tự nhiên gặp nhiều khó khăn trong việc quản lý số lượng dê. Khi nuôi nhốt bà con có thể quản lý số lượng dê dễ dàng, hạn chế tình trạng mất cắp do không có người theo dõi, quản lý. 

1.4 Tận thu phân thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường

Chất thải của dê cụ thể là phân có rất nhiều lợi ích. Bà con có thể sử dụng phân dê để ủ phân, sử dụng làm phân bón hữu cơ sạch cho cây trồng, hoa màu. Dê chủ yếu ăn các thức ăn tự nhiên nên chất thải của nó rất an toàn giúp cây cối phát triển. Đồng thời giúp bà con tiết kiệm chi phí mua phân bón. Việc thu gom chất thải từ phân và nước tiểu cũng góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải của động vật. 

Tìm hiểu thêm: Kỹ thuật nuôi dê hiệu quả dành cho người mới bắt đầu

2. Nguyên tắc khi thiết kế chuồng trại

Trước khi bắt tay vào làm chuồng nuôi dê thì bà con cần nắm bắt một số nguyên tắc khi xây dựng, thiết kế chuồng trại đó là:

2.1 Hướng làm chuồng dê

Hướng chuồng thường được lựa chọn để chăn nuôi là hướng Đông hoặc Đông Nam. Hai hướng này có ưu điểm là ấm áp vào mùa đông, mát mẻ vào mùa hè, đón nắng, tránh gió rất tốt. Hướng Đông Nam là hướng tốt nhất với chuồng nuôi. Ánh sáng của buổi sáng giúp dê phát triển, tiêu hoá tốt. Bà con không nên đặt chuồng hướng Tây hay Tây Nam bởi hướng này thường đón gió hại và nóng vào mùa hè, lạnh vào mùa đông. 

2.2 Vị trí dựng chuồng

Bà con nên xây dựng chuồng ở địa điểm cách xa khu vực sinh sống của dân cư, khu công nghiệp,… Chuồng nên đặt ở nơi cao ráo, thoáng mát, gần nguồn nước. Bà con không đặt chuồng ở nơi ao tù nước đọng, dễ bị ngập vào lúc trời mưa và tránh khu vực bị ô nhiễm. Không nên đặt chuồng quá xa khiến việc quản lý, chăm sóc dê trở nên khó khăn. 

2.3 Vật liệu dựng chuồng

Với những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, quy mô nhỏ thì bà con nên chọn các vật liệu tiết kiệm chi phí hoặc có sẵn trong môi trường tự nhiên như: tre, nứa, lá tranh, lá dừa,… để làm chuồng. Còn với những hộ làm trang trại, có quy mô nuôi lớn thì bà con nên xây chuồng bằng bê tông, gạch, sử dụng lưới thép,… để tạo sự vững chãi, chắc chắn. 

3. Một số kiểu chuồng dê phổ biến

Nếu bà con chưa biết nên làm chuồng nuôi dê theo kiểu nào hãy tham khảo một số kiểu chuồng phổ biến đó là: 

• Chuồng trệt không chia ngăn. 
• Chuồng sàn có chia ngăn. 
• Chuồng sàn không chia ngăn.
• Chuồng riêng lẻ.
• Chuồng nhốt chung trong một khu rào. 

Kiểu chuồng nuôi được nhiều bà con lựa chọn đó là chuồng sàn có chia ngăn và chuồng sàn không chia ngăn. Kiểu chuồng chia ngăn phù hợp với bà con nuôi dê lấy sữa, lấy con và dê hậu bị. Còn chuồng không chia ngăn thích hợp với bà con muốn nuôi dê lấy thịt. Ưu điểm của loại chuồng này việc đi lại của cả đàn rất thuận tiện nhưng không thể kết hợp nuôi dê lấy sữa, lấy con như kiểu chuồng nuôi chia ngăn. 

4. Cách làm chuồng nuôi dê đơn giản, hiệu quả

Sau đây chúng tôi xin hướng dẫn bà con cách làm chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật, đơn giản và bà con có thể áp dụng làm tại nhà. Cụ thể:

4.1 Làm chuồng nuôi dê – Khung chuồng

Khung chuồng nuôi bà con có thể làm từ tre, nứa, bê tông. Phần chân cột nên được kê cao cách mặt đất 50 – 70cm. Khung chuồng phải thật kiên cố và chắc chắn, tránh tình trạng đổ sập do mưa bão. Ở phần dưới cần có dầm đáy, các xà dọc, xà ngang chắc chắn. 

4.2 Nền chuồng

Nền chuồng bà con có thể láng xi măng cho sạch sẽ và thuận tiện cho việc dọn vệ sinh. Nếu bà con giữ nền đất cần phải dập bằng phẳng, chắc chắn, tránh bị lún. Nền chuồng nên có độ nghiêng 2 – 3% và nghiêng về phía rãnh thoát nước để tránh tình trạng tồn đọng nước. Khu vực nền và khung chuồng cần thiết kế hệ thống thoát nước chảy theo độ dốc nhất định để dẫn chất thải cho dê về hố gom và xử lý. 

4.3 Sàn chuồng

Sàn chính là vị trí để nuôi nhốt dê nên bà con có thể làm sàn chuồng từ thanh gỗ với kích thước 2.5 x 3cm. Các khe hở có khoảng cách 1 – 1.5cm để phân và nước tiểu có thể lọt qua nhưng không làm quá rộng khiến chân dê bị lọt. 

Sàn chuồng cách mặt đất từ 50 – 80cm nhằm đảm bảo sự thông thoáng, sạch sẽ. Bà con làm sàn từ thanh tre thì cần gọt bằng phẳng, quay cạt tre xuống dưới để tránh không làm tổn thương tới dê và không làm ứ đọng chất thải. 

4.4 Mái chuồng dê

Đối với mái chuồng bà con có thể làm theo kiểu 2 trái có nóc ở giữa. Mái phải nhô ra ít nhất 60 – 80cm để tránh tình trạng gió lùa, mưa tạt, nắng hắt vào ban ngày. Mái chuồng cần phải có độ dốc vừa phải để thoát nước dễ dàng vào những ngày mưa. 

4.5 Vách ngăn

Trong chuồng nuôi dê bà con nên thiết kế các vách ngăn phù hợp để ngăn cách thành các ô riêng biệt phù hợp với mục đích nuôi, đặc biệt là đối với dê sinh sản. Vách ngăn làm bằng các chất liệu như tre, gỗ, vầu, chiều cao từ 1 – 1.2m, khoảng cách là 0.8 – 10cm để dê không thể chui ra bên ngoài. Lồng ngăn có cửa ra vào rộng từ 0.4 – 0.5m và có chiều cao bằng chiều cao của vách ngăn. 

4.6 Cửa chuồng

Bà con cần làm cửa chuồng lên xuống đúng kỹ thuật để dê dễ lên xuống, thay đổi chuồng hay cách ly. Cửa chuồng rộng từ 60 – 80cm là phù hợp để dê di chuyển dễ dàng không bị va chạm. Bà con có thể làm cửa chuồng bằng tre hoặc gỗ. 

4.7 Thành chuồng

Thành chuồng bà con cần lắp đặt thật kiên cố và phải có bảo vệ xung quanh sàn. Thành chuồng có thể làm bằng chất liệu gỗ hoặc tre đóng thành na dọc. Các nan có khoảng cách từ 6 – 10cm. Thành chuồng có chiều cao ít nhất 1.5 – 1.8m. 

4.8 Máng ăn

Thức ăn cho dê tương đối linh hoạt từ lá cây, cỏ tới các hạt ngũ cốc,…. Chính vì thế khi làm chuồng nuôi dê bà con cần thiết kế máng ăn treo phía trước, bên ngoài thành lồng và có lỗ rộng để dê có thể thò đầu ra ăn và tránh tình trạng rơi vãi thức ăn gây mất vệ sinh. Bà con có thể treo máng cỏ cao từ 0.2 – 0.3m và rộng 0.25 – 0.35m. 

4.9 Máng uống

Việc cung cấp nước cho dê hàng ngày làm điều cần thiết. Bà con nên thiết kế máng uống nước đặt ở phía trong chuồng hoặc bên ngoài chuồng đều được. Bà con có thể sử dụng xô gắn chặt vào thành chuồng để tránh dê làm đổ nước. 

4.10 Sân chơi cho dê

Đặc điểm của dê là có tính bầy đàn rất cao, dê rất thông minh và cũng rất hiếu động. Khi nuôi dê theo hình thức nhốt chuồng bà con nên làm thêm sân chơi cho dê. Sân chơi có diện tích phù hợp với mật độ nuôi. Sân cần rộng từ 2 – 5 con/m2 và nền đất cần được nện chặt, nền có thể láng bằng xi măng. Ở sân chơi cần có đầy đủ máng ăn, máng nước, có cây cối xung quanh để làm bóng mát. Bên ngoài sân chơi cần rào bằng thép, sắt, gỗ,… tạo sự kiên cố để dê không thoát ra ngoài. 

4.11 Nơi vắt sữa

Với dê lấy sữa bà con cần trang bị nơi vắt sữa dê. Nơi vắt sữa ở bên ngoài, có sạp kiên cố làm bằng tre hoặc gỗ khép kín với nhau. Phần chân sàn vào từ 50 – 60cm và phù hợp với chiều cao của người thực hiện vắt sữa. Ở trước sập có khung vuông giống với vách ngăn chuồng, phân lỗ đủ lọt đầu của dê. Phía bên ngoài bà con cần gắn thêm máng đựng thức ăn. Khi vắt sữa thì dê sẽ đứng lên sàn để ăn cỏ. 

4.12 Chuồng úm dê con

Bà con nên làm chuồng úm dê con để bảo vệ sức khoẻ của dê và giúp dê sống tốt. Chuồng úm dê cần phải cao, thoáng, sạch sẽ, mát vào mùa hè và ấm vào mùa đông. Kích thước chuồng úm cụ thể là chiều dài 0.8 – 1.2m và chiều rộng là 0.6 – 0.8m, chiều cao 0.6 – 0.8m. Xung quanh chuồng úm bà con nên thiết kế thêm rèm che để che chắn cho dê tốt nhất. 

Bài viết trên đã cung cấp cho bạn đọc cách làm chuồng nuôi dê đúng kỹ thuật. Dê là một vật nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao nên bà con có thể tham khảo để nuôi. Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết và nếu thấy thông tin hữu ích hãy chia sẻ cho những người đọc khác. 

Xem ngay: Hướng dẫn làm chuồng nuôi gà đơn giản, nhanh chóng