Chế phẩm vi sinh có rất nhiều tác dụng trong ngành chăn nuôi, thuỷ sản, nông nghiệp,… Bà con có thể tự sản xuất chế phẩm ngay tại nhà để sử dụng vừa tiết kiệm chi phí. Trong bài viết ngày hôm nay của Vi Sinh Japan, chúng tôi xin chia sẻ cho bạn đọc quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh tại nhà để tham khảo.
1. Chế phẩm vi sinh là gì?
Chế phẩm vi sinh là sản phẩm có chứa các sinh vật sống với mục đích cải thiện sức khỏe của con người, vật nuôi. Trong ngành thuỷ sản, người ta sử dụng chế phẩm sinh học để cải thiện nước ao nuôi, tăng sức đề kháng vật nuôi, kích thích khả năng hấp thụ thức ăn của vật nuôi,…

Trong ngành nông nghiệp, bà con có thể sử dụng vi sinh để làm phân bón giúp cây trồng phát triển, diệt trừ sâu hại,… Hay trong nông nghiệp có thể dùng vi sinh để làm sạch môi trường chăn nuôi, kích thích vật nuôi tăng trọng nhanh, tăng sức đề kháng vật nuôi,…
Ngày nay, tính ứng dụng của chế phẩm vi sinh rất rộng rãi và ở nhiều ngành khác nhau như: thực phẩm, y tế, trồng trọt, chăn nuôi.
2. Quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh tại nhà
Để thực hiện sản xuất chế phẩm vi sinh ngay tại nhà thì bà con cần nắm bắt cách thức hoạt động của vi sinh vật trong hợp chất này. Cụ thể:
- Sản xuất các chất kháng khuẩn và enzyme;
- Nâng cao hệ miễn dịch;
- Duy trì và bảo vệ sức khỏe gan tụy, đường ruột của vật nuôi,
- Hỗ trợ kích thích quá trình chuyển hoá các chất.
Các bước nằm trong quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh tại nhà đó là:
- Kiểm tra hoạt tính của các chủng vi sinh: phương pháp kiểm tra tùy thuộc vào đặc tính của các nhóm vi sinh vật;
- Nhân giống cấp 1 (sử dụng môi trường chuyên biệt trên dĩa petri);
- Sản xuất giống cấp 2 (sử dụng môi trường lỏng);

- Tăng sinh khối vi sinh trên môi trường rắn (than bùn, mụn xơ dừa, cám trấu..)
- Sơ chế sản phẩm vi sinh (nghiền, sấy khô..);
- Lấy mẫu để kiểm tra chất lượng sản phẩm và lưu mẫu;
- Đóng gói sản phẩm;
- Bảo quản và phân phối sản xuất;
Trong khi sản xuất chế phẩm thì nguồn nguyên liệu tự nhiên, vi sinh vật đóng vai trò hết sức quan trọng. Vi sinh vật có lợi không gây độc hại, có khả năng bám vào thành ruột vật nuôi và sinh trưởng tốt. Khi sản xuất thì bà con cần chuẩn bị kỹ càng các nguyên liệu tới quá trình lên men cho tới bước đóng gói.
Bên cạnh quy trình kể trên thì bà con có thể tham khảo quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh tại nhà cụ thể là phân vi sinh với 2 giai đoạn chính. Đó là:
Giai đoạn 1
Ở giai đoạn này cần có nguyên liệu thô để thực hiện sản xuất. Quy trình sản xuất diễn ra đó là: chất mang là nguyên liệu thô gồm có: rác thải, than bùn, phế thải nông nghiệp, bã nấm, hoặc hợp chất vô cơ gồm: bột xương, bột sò, bột phốt phát, bột apatit,…
Chất mang được hiếu khí hoặc nuôi cấy kỵ khí với mục đích phá huỷ phần tạp chất của trứng và vi sinh vật. Từ đó làm phân huỷ chất hữu cơ không hoà tan hoặc làm bay hơi các chất dễ bay hơi.
Giai đoạn 2
Ở điều kiện phù hợp tiến hành cấy nguyên liệu lên vi sinh vật thuần khiết nhằm đạt hiệu quả cao. Kích thước của vi sinh vật rất nhỏ, tuy nhiên khi sống ở môi trường có độ pH phù hợp, nhiệt độ môi trường đảm bảo, carbon dioxide thì chúng phát triển hết sức nhanh chóng và có đầy đủ dinh dưỡng cần thiết.
Nếu sống trong môi trường bất lợi thì vi sinh vật sẽ phát triển chậm và dễ dàng bị phá huỷ. Từ đó làm ảnh hưởng tới chất lượng của phân bón. Để phân vi sinh có thể sử dụng rộng rãi thì người ta thường chọn nhiều chủng trong một loại phân bón hoặc chọn các chủng có khả năng thích ứng tốt và rộng rãi.
Các bước thức hiện ở từng giai đoạn
Chuẩn bị chủng vi sinh vật
Vi sinh vật được nuôi cấy bằng cách nhân giống nhiều lần hoặc lắc bình nhỏ. Thời gian thực hiện trong 5 – 7 ngày. Khi đạt được số lượng vi sinh vật mong muốn thì bà con nên sử dụng ngay để tránh tình trạng giảm số lượng vi sinh vật.
Chuẩn bị chất mang
Bà con có thể sử dụng phân chuồng, đất, cát, than bùn để làm chất mang. Trong chất mang có chứa hàm lượng cao chất hữu cơ, với khả năng giữ nước trên 50%, không chứa hoá chất gây hại và dễ dàng phân hủy bên trong đất.

Hoà trộn vi sinh vật và chất mang
Tiến hành trộn vi sinh vật. Sản phẩm cần được đóng gói kỹ càng bằng bao bì hoặc túi ni lông. Bà con nên bảo quản ở nhiệt độ 40 độ C, túi ổn định nhiệt độ trong phòng từ 2 – 3 ngày.
3. Các chế phẩm sinh học được sử dụng phổ biến
Sau đây chúng tôi xin chia sẻ cho bà con một số dòng chế phẩm sinh học được sử dụng phổ biến trong ngành thuỷ sản, chăn nuôi. Đó là:
3.1 Men ủ vi sinh EM Japan
Dòng sản phẩm EM Japan là dạng men vi sinh gốc, được sản xuất từ các loài vi sinh vật có ích đã được lựa chọn và nuôi cấy trong điều kiện lên men với công nghệ khép kín hiện đại. Trong men có chứa các thành phần chính là: Saccharomyces, Bacillus licheniformis, Bacillus subtilis, Enzyme,…
Công dụng chính của EM Japan đó là:

- Phân giải thức ăn dư thừa trong ao nuôi, cắt tảo độc, sạch nhớt bạt.
- Ổn định chất lượng nước ao nuôi, tạo màu trà, tạo nguồn thức ăn tự nhiên.
- Khống chế vi khuẩn có hại.
- Giảm khí độc H2S, NH3, NO2, NO3.
- Cung cấp các vi sinh vật có lợi cho tôm.
3.2 Men tỏi kim cương
Trong men tỏi kim cương có chứa các thành phần chính đó là: Bacillus Subtilis, Bacillus Licheniformis, Saccharomyces Cerevisiae, Allicin chiết xuất từ thuỷ phân tỏi tươi. Dịch chiết nấm men, enzyme protease, enzyme amylase, Acid Amin nguồn gốc sinh học. Các thành phần này mang đến những công dụng tuyệt vời đó là:
- Tăng cường khả năng tiêu hoá, hấp thu dinh dưỡng cho vật nuôi.
- Bổ sung kháng sinh tự nhiên.
- Tăng sức đề kháng. Nong to đường ruột.
- Ức chế mầm bệnh và E.Coli.
- Cân bằng vi sinh đường ruột.
3.3 Men phun khử mùi chuồng trại Bio BB10
Men Bio BB10 có chứa các thành phần chính đó là: Saccharomyces cerevisiae, Bacillus subtilis. Men có chứa các công dụng chính đó là:
- Khử mùi khí độc H2S, NH3, NO2, NO3 mà chất thải chuồng trại thường phát ra.
- Tạo hệ đệm lót sinh học, giúp ổn định nền chuồng và cải thiện điều kiện sống cho vật nuôi.
- Giúp ức chế sự phát triển của các mầm bệnh có trên nền chuồng và chất thải của vật nuôi, giúp động vật khỏe mạnh hơn.
- Sản phẩm giúp khô ráo chuồng và hạn chế việc dọn rửa chuồng trại thường xuyên, giảm thiểu công việc vất vả và tiết kiệm thời gian của bà con.
Bài viết trên đã chia sẻ cho bạn đọc thông tin về quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh tại nhà. Bà con có thể tham khảo và thực hiện nhằm tiết kiệm chi phí. Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Nếu thấy thông tin hữu ích hãy chia sẻ cho những người đọc khác.


