Tổng hợp những bệnh thường gặp ở tôm nên biết

Một trong những yếu tố ảnh hưởng tới năng suất của vụ nuôi đó chính là tôm mắc bệnh. Bà con cần nắm bắt những bệnh thường gặp ở tôm để có phương án chữa trị kịp thời. Trong bài viết này của Vi Sinh Japan, chúng tôi xin tổng hợp một số bệnh thường gặp ở bà con nắm. 

1. Những bệnh thường gặp ở tôm cần biết

Bà con cần nắm bắt những bệnh thường gặp ở tôm để có cách phòng tránh, điều trị kịp thời nếu tôm mắc bệnh. 

1.1 Bệnh phân trắng

Có không ít nguyên nhân gây ra bệnh phân trắng. Song nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ ký sinh trùng, vi khuẩn, môi trường. Tác nhân chủ yếu là vi bào tử thuộc giống Plexstophora và vi khuẩn thuộc giống Vibrio. 

Tôm thường bị bệnh phân trắng từ tháng 4 – tháng 7 ở khu vực miền Bắc, miền Trung. Khu vực miền Nam bệnh thường xuất hiện nhiều vào tháng 8 – tháng 10. Khi thời tiết nắng nóng, nhiệt độ nước cao hơn bình thường, mật độ nuôi tôm cao thì tôm thường mắc bệnh lúc 40 – 90 ngày tuổi. 

Dấu hiệu tôm bị bệnh đó là phân tôm màu trắng, phân nổi trên mặt nước hoặc góc ao. Tôm giảm ăn, bơi lờ đờ, ruột tôm trống, có các đốm vàng cát ở cuối ruột. Tôm mỏng vỏ, bị óp, chậm lớn. 

1.2 Bệnh virus đốm trắng

Dấu hiệu của bệnh virus đốm trắng đó tôm chuyển sang màu hồng đó, sức tiêu thụ thức ăn kém. Các đốm trắng tròn xuất hiện dưới vỏ, tập trung ở phần đốt bụng, giáp đầu ngực. Tôm bơi lờ đờ và thường tấp vào bờ. Tôm có thể chết trong khoảng 3 – 7 ngày. 

Các nguyên nhân gây nên bệnh này đó là độ pH, vi khuẩn. Người chăn nuôi cần quan sát tôm thường xuyên và xác định tôm có mắc bệnh hay không. Nếu có cần kiểm tra chất lượng nước, theo dõi nguồn lây nhiễm và tiêu huỷ đàn nếu xác định bị nhiễm bệnh. 

1.3 Bệnh đốm đen

Bệnh đốm đen do vi khuẩn vibrio gây nên. Bệnh này có thể ảnh hưởng tới tôm từ khi tôm còn nhỏ cho tới khi trưởng thành. Vi khuẩn vibrio có khả năng ăn mòn lớp vỏ kitin của tôm. Vi khuẩn này phát triển mạnh ở vùng ao bị ô nhiễm, có tích tụ khí độc, hàm lượng oxy hoà tan trong nước thấp. Bệnh này khiến tôm lột xác khó khăn và có thể ăn mòn thịt tôm. Bệnh này cũng khiến nguồn nước xuất hiện mùi hôi tanh. Tôm có thể bị stress do căng thẳng. 

Xem ngay: Tôm bị đốm đen – Nguyên nhân, cách phòng và chữa trị

1.4 Bệnh nhiễm khuẩn gan tuỵ

Một trong những bệnh thường gặp ở tôm đó là bệnh nhiễm khuẩn gan tuỵ. Nguyên nhân gây ra bệnh này là vi khuẩn Enterocytozoon hepatopenaei. Tôm bị nhiễm vi khuẩn này khi chúng ăn thức ăn bị ô nhiễm. Dấu hiệu của bệnh là trên vùng bụng tôm xuất hiện chất màu trắng sữa. Tôm có khối gan tuỵ teo, gan tuỵ nhợt nhạt, ruột tôm đứt đoạn hoặc trống thức ăn. Tôm mềm vỏ và có tỷ lệ chết cao. 

Tìm hiểu ngay: Tôm bị teo gan – Nguyên nhân, dấu hiệu, cách chữa trị

1.5 Hội chứng tôm chết sớm

Hội chứng tôm chết sớm là một trong những bệnh thường gặp ở tôm. Bệnh do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus  gây ra. Sau 20 – 30 ngày thả giống có thể chẩn đoán bệnh này bởi nó ảnh hưởng tới giai đoạn hậu ấu trùng. Bệnh thường gặp ở tôm thẻ chân trắng, tôm sú. 

Đừng bỏ lỡ: Nguyên nhân tôm chết sớm? Biện pháp khắc phục kịp thời

1.6 Những bệnh thường gặp ở tôm – Bệnh đen mang

Bệnh đen mang thường xuất hiện ở tôm được nuôi trong môi trường có chất lượng nước không đảm bảo. Đáy ao tích tụ bùn đáy, thức ăn, chất thải dư thừa, đáy xuất hiện nhiều khí độc,… Cùng với đó là mật độ thả nuôi tôm cao. Dấu hiệu bệnh đen mang ở tôm đó là chân, mang, đuôi tôm có màu đen. Tôm ăn kém, chậm phát triển và có thể chết khi gặp những tác nhân khác. 

1.7 Bệnh đóng vôi, rong

Tảo, động vật nguyên sinh, nấm, vi khuẩn,… là những tác nhân khiến bệnh đóng vôi, đóng rong xuất hiện trên tôm. Bệnh có thể khởi phát từ khi tôm giống cho tới khi tôm trưởng thành. Nhất là những tháng cuối của vụ nuôi. Dấu hiệu tôm mắc bệnh đó là tôm bị đóng rong, đóng vôi, tôm bơi lờ đờ, tôm ăn ít hoặc bỏ ăn. Tôm tấp mé bờ, mang tôm bị đổi màu. 

1.8 Bệnh mềm vỏ

Dấu hiệu của bệnh mềm vỏ đó là tôm có màu xỉn, vỏ mềm, vỏ rời thịt. Tôm bơi yếu, chậm lớn, dễ bị các sinh vật gây bệnh tấn công. Nguyên nhân xuất hiện bệnh này là do thức ăn thiếu canxi, phốt pho, độ cứng thấp. Bên cạnh đó, nguồn nước không đảm bảo có chứa thuốc trừ sâu hay hàm lượng lân thấp cũng gây ra bệnh này. 

Không nên bỏ qua: Nguyên nhân, cách phòng và điều trị bệnh tôm mỏng vỏ

1.9 Bệnh vi khuẩn dạng sợi

Để phát hiện bệnh này cần quan sát tôm dưới kính hiển vi. Thân và mang của tôm có những sợi như sợi chỉ và không màu. Khi nhiễm bệnh, vi khuẩn dạng sợi gây ra các vấn đề liên quan tới hô hấp hay ấp trứng ở tôm. Mang tôm cũng bị ảnh hưởng và tôm gặp khó khăn trong hô hấp. Việc di chuyển, lột xác của tôm cũng gặp không ít khó khăn. 

1.10 Nhiễm trùng lông ở tôm

Trong bất kỳ giai đoạn nào của tôm đều có thể mắc bệnh nhiễm trùng lông. Bệnh do động vật nguyên sinh Vorticella, Epistylis, Acineta, Zoothamnium,… gây nên. Dấu hiệu bệnh đó là có đốm mờ trên vỏ và mang, mang có màu đỏ hoặc hơi nâu. Tôm bị chán ăn, di chuyển khó khăn, tôm gặp vấn đề về hô hấp. 

Xem thêm: Tôm bị dính vỏ có sao không? Nguyên nhân và cách xử lý

1.10 Bệnh tôm phát sáng

Nguyên nhân gây ra bệnh tôm phát sáng là do vi khuẩn Vibrio harveyi và các vi khuẩn phát sáng gây nên. Bệnh gây ảnh hưởng tới trứng, ấu trùng và con non của tôm. Các bộ phận trên cơ thể tôm biến đổi màu và nó thường phát sáng màu xanh lục nếu ở trong bóng tối hoàn toàn. Bệnh này rất nguy hiểm và có thể khiến tôm bị giết chết hàng loạt. 

1.12 Những bệnh thường gặp ở tôm – Bệnh thiếu vitamin C

Khi tôm bị thiếu vitamin C thì xuất hiện các vùng cơ màu đen dưới lớp vỏ lưng của phần bụng. Tại chân, mang có xuất hiện các vệt đen. Tôm bỏ ăn, sức đề kháng yếu, dễ bị các tác nhân gây bệnh tấn công. Tôm kém phát triển và có thể chết rải rác hàng ngày. Ở các ao nuôi thâm canh hoặc ao có tảo kém phát triển thì tôm thường mắc bệnh này. 

1.13 Bệnh cong thân

Tôm bị đuôi cong về phía bụng, không thể duỗi ra và xuất hiện hiện tượng cơ co rút là các biểu hiện của bệnh. Yếu tố dinh dưỡng, thiếu hụt các chất vi lượng trong thức ăn cũng khiến tôm bị cong thân. Bệnh dễ xảy ra hơn khi người nuôi đột ngột kéo tôm lên khỏi mặt nước vào ngày nắng nóng hoặc giá rét, nhiệt độ không khí chênh lệch với nhiệt độ trong môi trường ao nuôi. 

1.14 Bệnh hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan lập biểu mô

Infectious hypodermal and hematopoietic necrosis virus (IHHNV) là 2 loại virus gây nên bệnh hoại tử tử cơ quan tạo máu và cơ quan lập biểu mô. Tôm thẻ chân trắng thường mắc căn bệnh này. Triệu chứng dễ nhận biết khi mắc bệnh đó là tôm hoạt động yếu, hôn mê và tuỷ biến dạng. Vùng cơ bị hoại tử, tổn thương nghiêm trọng. Ở vùng cơ bụng và cơ đuôi có màu trắng đục. 

1.15 Bệnh đầu vàng

Phức hợp virus (yellow head virus – YHV) và virus gây hội chứng liên quan đến mang (gill-associated virus – GAV) gây nên bệnh này. Dấu hiệu tôm mắc bệnh đó là ở phần ngực, mang có màu vàng còn toàn thân thì nhợt nhạt. Tuyến tiêu hoá bị sưng và có màu vàng. Sau 3 – 5 ngày nhiễm bệnh nếu không có phương án điều trị kịp thời thì tôm sẽ chết. 

1.16 Bệnh hoại tử cơ, trắng đuôi, đục cơ

Nguyên nhân gây nên bệnh hoại tử cơ, trắng đuôi, đục cơ đó là do tôm bị bệnh. Tôm bị nhiễm vi bào tử trùng, virus, vi khuẩn thuộc nhóm vibrio,… Dấu hiệu của bệnh hoại tử cơ, trắng đuôi, đục cơ đó là phần cơ đuôi, phần cơ ở các đốt thân khác, toàn thân có màu trắng, đục và dấu hiệu bị hoại tử. Với những vùng nuôi tôm có độ mặn cao từ 25 – 35% thì một số bộ phận trên cơ thể tôm chuyển sang màu trắng đục.

Bên cạnh những bệnh kể trên thì tôm có thể mắc bệnh đói thức ăn, bệnh nấm hoặc bệnh thối đuôi. Nguyên nhân gây nên các bệnh này là do lượng thức ăn không đủ, dẫn tới tôm bị suy dinh dưỡng. Do vi khuẩn, nấm gây ra tổn thương trên cơ thể và đuôi tôm. 

1.17 Bệnh Taura

Taura syndrome virus (TSV) chính loại virus gây bệnh Taura. Triệu chứng của bệnh là thân tôm chuyển sang màu đỏ, đặc biệt là ở đuôi. Vỏ tôm mềm còn ruột tôm bị rỗng. Bệnh thường xuất hiện ở tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Tỷ lệ tử vong của tôm ở bệnh này từ 40 – 90%. 

Men vi sinh cho tôm – Giải pháp nuôi tôm hiệu quả cho mọi nhà

2. Các biện pháp phòng tránh các bệnh thường gặp ở tôm

Trên đây là những bệnh thường gặp ở tôm để bà con nắm bắt. Thay vì sử dụng thuốc kháng sinh bà con nên phòng ngừa các bệnh này. 

2.1 Xử lý ao nuôi trước khi vụ nuôi bắt đầu

Trước khi vụ nuôi bắt đầu bà con cần tiến hành xử lý đáy ao nuôi kỹ lưỡng. Tiến hành nạo vét bùn đất, phơi đáy ao trong vài ngày,… để tiêu diệt vi khuẩn, loại bỏ thức ăn, chất thải dư thừa, khí độc tích tụ,… Những tác nhân này chính là nguyên nhân gây ra một số bệnh kể trên. 

2.2 Đảm bảo môi trường ao nuôi

Môi trường ao nuôi cụ thể là nguồn nước cần phải sạch sẽ. Trước khi cấp nước vào ao thì cần xử lý nước nuôi tôm, nước phải được lọc ở ao lắng. Sau đó sử dụng lưới để lọc nước loại bỏ tạp chất, vi khuẩn,… thêm một lần nữa. Nguồn nước sạch giúp tôm phát triển tốt. Bên cạnh đó, các yếu tố như: nhiệt độ, độ pH, độ kiềm,.. đảm bảo ở ngưỡng phù hợp. 

2.3 Thường xuyên vệ sinh, khử trùng 

Tiến hành vệ sinh, khử trùng các thiết bị, công cụ, vật dụng liên quan sử dụng cho ao nuôi. Việc vệ sinh, khử trùng thường xuyên giúp hạn chế nấm, vi khuẩn, virus gây bệnh. Lắp đặt hệ thống siphong để siphong đáy ao định kỳ, hạn chế tích tụ cặn bẩn, chất thải, thức ăn dư thừa,… 

2.4 Lựa chọn tôm giống chất lượng

Để hạn chế bệnh xảy ra ở tôm thì bà con nên chọn nguồn tôm giống chất lượng. Tôm khỏe, tôm được lựa chọn kỹ càng, có bố mẹ khoẻ mạnh. Tôm phải thích hợp với điều kiện khí hậu, môi trường ao nuôi. 

2.5 Quản lý thức ăn

Thức ăn cho tôm cần là nguồn thức ăn chất lượng để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, khoáng cho tôm. Bà con chỉ nên cho tôm ăn với lượng vừa đủ, tránh cho dư thừa thức ăn gây ra tình trạng tôm không hấp thụ hết, thức ăn dư thừa đáy ao khiến đáy tích tụ thức ăn. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn gây bệnh phát triển. 

Chúng tôi đã chia sẻ cho bạn đọc thông tin những bệnh thường gặp ở tôm. Bà con cần nắm bắt để có phương án phòng, chữa trị kịp thời. Chân thành cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết. Nếu thấy hữu ích hãy chia sẻ cho mọi người cùng biết tới.